/* पुराना सबै बटनहरू र फुटरका अनावश्यक लिङ्कहरू हटाउन */ #blog-pager, .blog-pager, .post-footer-line-1, .post-footer-line-2, .post-footer-line-3, .newer-posts, .older-posts { display: none !important; visibility: hidden !important; height: 0 !important; margin: 0 !important; padding: 0 !important; } /* पुराना सबै केरमेर र मेनुलाई पूर्ण रूपमा लुकाउन */ .PageList, .Tabs, .tabs-inner, .widget.PageList, [id^='PageList'] { display: none !important; visibility: hidden !important; height: 0 !important; margin: 0 !important; padding: 0 !important; overflow: hidden !important; } -->

भागवत दर्शन

इदं भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसम्मितम् । भक्तिज्ञानविरागाणां स्थापनाय प्रकाशितम् ।।

-

श्री कृष्ण गोविन्द हरे मुरारी हे नाथ नारायण वासुदेव । श्री कृष्ण गोविन्द हरे मुरारी हे नाथ नारायण वासुदेव । श्री कृष्ण गोविन्द हरे मुरारी हे नाथ नारायण वासुदेव।।

द्वादश स्कन्ध – एकादशोऽध्यायः

 

श्रीमद्‌भागवत महापुराण 
द्वादश स्कन्ध – एकादशोऽध्यायः



शौनक उवाच – 
अथेममर्थं पृच्छामो भवन्तं बहुवित्तमम् । 
समस्ततन्त्रराद्धान्ते भवान् भागवततत्त्ववित् ।।१।। 
नेपाली भावानुवादस् शौनकजीले भन्नुभयो– हे सूतजी१ तपाईं सबै शास्त्र र तन्त्रका ज्ञाता हुनुहुन्छ। हामी हजुरसँग एउटा गहिरो कुरा सोध्न चाहन्छौँ, किनकि हजुर भागवत तत्वको ज्ञाता हुनुहुन्छ ।।१।।

तान्त्रिकाः परिचर्यायां केवलस्य श्रीयः पतेः । 
अङ्‌गोपाङ्‌गायुधाकल्पं कल्पयन्ति यथा च यैः ।।२।। 
नेपाली भावानुवादस् तन्त्रशास्त्रका ज्ञाताहरू भगवान् लक्ष्मीपतिको पूजा गर्दा उहाँका अङ्ग, उप(अङ्ग, आयुध ९हतियार० र आभूषणहरूको कल्पना कसरी गर्छन् र ती केका प्रतीक हुन्रु ।।२।।

तन्नो वर्णय भद्रं ते क्रियायोगं बुभुत्सताम् । 
येन क्रियानैपुणेन मर्त्यो यायादमर्त्यताम् ।।३।।
 नेपाली भावानुवादस् हजुरको कल्याण होस्। हामीलाई त्यो ुक्रियायोगु बताउनुहोस्, जसको कुशलताले मरणशील मानिस पनि अमरत्व ९मोक्ष० प्राप्त गर्न सफल हुन्छ ।।३।।

सूत उवाच ( नमस्कृत्य गुरून् वक्ष्ये विभूतीर्वैष्णवीरपि । 
याः प्रोक्ता वेदतन्त्राभ्यामाचार्यैः पद्मजादिभिः ।।४।। 
नेपाली भावानुवादस् सूतजीले भन्नुभयो– गुरुहरूलाई नमस्कार गरेर म हजुरहरूलाई भगवान् विष्णुका ती विभूतिहरूको वर्णन गर्नेछु, जुन ब्रह्माजी आदि आचार्यहरूले वेद र तन्त्रमा बताएका छन् ।।४।।

मायाद्यैर्नवभिस्तत्त्वैः स विकारमयो विराट् । 
निर्मितो दृश्यते यत्र सचित्के भुवनत्रयम् ।।५।। 
नेपाली भावानुवादस् माया आदि नौ तत्वहरू र विकारहरूबाट यो ुविराट रूपु निर्मित छ, जसमा तीनै लोकहरू चेतन स्वरूपमा देखिन्छन् ।।५।।

एतद् वै पौरुषं रूपं भूः पादौ द्यौः शिरो नभः । 
नाभिः सूर्योऽक्षिणी नासे वायुः कर्णौ दिशः प्रभोः ।।६।। 
नेपाली भावानुवादस् यो विराट पुरुषको रूपमा पृथ्वी उहाँका गोडा, स्वर्ग शिर, आकाश नाइटो, सूर्य आँखा, वायु नाक र सबै दिशा उहाँका कान हुन् ।।६।।

प्रजापतिः प्रजननमपानो मृत्युरीशितुः । 
तद्‌बाहवो लोकपाला मनश्चन्द्रो भ्रुवौ यमः ।।७।। 
नेपाली भावानुवादस् प्रजापति उहाँको जननेन्द्रिय, अपान वायु मृत्यु, लोकपालहरू हात, चन्द्रमा मन र यमराज उहाँका भौँहरू हुन् ।।७।।

लज्जोत्तरोऽधरो लोभो दन्ता ज्योत्स्ना स्मयो भ्रमः । 
रोमाणि भूरुहा भूम्नो मेघाः पुरुषमूर्धजाः ।।८।। 
नेपाली भावानुवादस् लज्जा उहाँको माथिल्लो ओठ, लोभ तल्लो ओठ, दाँतको चमक चन्द्रिका, हाँसो माया र शरीरका रौँहरू रुख(बिरुवा हुन्। बादलहरू उहाँको टाउकोको कपाल हुन् ।।८।।

यावानयं वै पुरुषो यावत्या संस्थया मितः । 
तावानसावपि महा पुरुषो लोकसंस्थया ।।९।। 
नेपाली भावानुवादस् जसरी यो सानो शरीर पञ्चभूत र इन्द्रियले बनेको छ, त्यसैगरी यो सम्पूर्ण ब्रह्माण्ड पनि विराट पुरुषको शरीर हो ।।९।।

कौस्तुभव्यपदेशेन स्वात्मज्योतिर्बिभर्त्यजः । 
तत्प्रभा व्यापिनी साक्षात् श्रीवत्समुरसा विभुः ।।१०।। 
नेपाली भावानुवादस् भगवान्‌ले लगाउनुहुने ुकौस्तुभ मणिु आफ्नै आत्मज्योति हो र छातीमा भएको ुश्रीवत्सु चिन्ह त्यसैको व्यापक प्रभा हो ।।१०।।

स्वमायां वनमालाख्यां नानागुणमयीं दधत् । 
वासश्छन्दोमयं पीतं ब्रह्मसूत्रं त्रिवृत् स्वरम् ।।११।। 
नेपाली भावानुवादस् उहाँले लगाउनुभएको ुवनमालाु विभिन्न गुणमयी माया हो। पहेंलो वस्त्र ९पितम्बर० वेदका छन्द हुन् र जनै ९ब्रह्मसूत्र० तीनवटा स्वर ९अ, उ, म० को प्रतीक हो ।।११।।

बिभर्ति साङ्‌ख्यं योगं च देवो मकरकुण्डले । 
मौलिं पदं पारमेष्ठ्यं सर्वलोकाभयङ्‌करम् ।।१२।। 
नेपाली भावानुवादस् उहाँका ुमकर आकृति भएका कुण्डलु सांख्य र योगका प्रतीक हुन् भने शिरको मुकुट ब्रह्माजीको पद ९सत्यलोक० को प्रतीक हो ।।१२।।

अव्याकृतमनन्ताख्यमासनं यदधिष्ठितः । 
धर्मज्ञानादिभिर्युक्तं सत्त्वं पद्ममिहोच्यते ।।१३।। 
नेपाली भावानुवादस् उहाँ बस्नुभएको आसन ुअनन्तु ९शेषनाग० हो र जुन ुकमलु मा उहाँ विराजमान हुनुहुन्छ, त्यो धर्म र ज्ञानले युक्त सत्त्वगुण हो ।।१३।।

ओजःसहोबलयुतं मुख्यतत्त्वं गदां दधत् । 
अपां तत्त्वं दरवरं तेजस्तत्त्वं सुदर्शनम् ।।१४।। 
नेपाली भावानुवादस् उहाँको हातको ुगदाु प्राण, ओज र बलको प्रतीक हो। ुशङ्खु जल तत्वको र ुसुदर्शन चक्रु तेज ९अग्नि० तत्वको प्रतीक हो ।।१४।।

नभोनिभं नभस्तत्त्वमसिं चर्म तमोमयम् । 
कालरूपं धनुः शार्ङ्‌गं तथा कर्ममयेषुधिम् ।।१५।। 
नेपाली भावानुवादस् उहाँको ुतरबारु ९नन्दक० आकाश तत्व हो भने ुढालु तमोगुणको प्रतीक हो। ुशार्ङ्ग धनुषु काल ९समय० को र ुभाँडोु ९तरकस० कर्मको प्रतीक हो ।।१५।।

इन्द्रियाणि शरानाहुराकूतीरस्य स्यन्दनम् । 
तन्मात्राण्यस्याभिव्यक्तिं मुद्रयार्थक्रियात्मताम् ।।१६।। 
नेपाली भावानुवादस् उहाँका ुबाणु इन्द्रियहरू हुन्, ुरथु कर्म गर्ने संकल्प हो र उहाँका ुमुद्राहरूु भक्तको मनोकामना पूरा गर्ने क्रियाका प्रतीक हुन् ।।१६।।

मण्डलं देवयजनं दीक्षा संस्कार आत्मनः । 
परिचर्या भगवत आत्मनो दुरितक्षयः ।।१७।। 
नेपाली भावानुवादस् भगवान्‌को मण्डलको पूजा गर्नु भनेको आत्मालाई संस्कारित गर्नु हो र उहाँको सेवा गर्नाले सबै पापहरु नष्ट हुन्छन् ।।१७।।

भगवान् भगशब्दार्थं लीलाकमलमुद्वहन् । 
धर्मं यशश्च भगवांश्चामरव्यजनेऽभजत् ।।१८।। 
नेपाली भावानुवादस् हातमा लिइएको ुलीलाकमलु ऐश्वर्य ९भग० को प्रतीक हो। उहाँलाई हम्काइने ुचमर र व्यजनु धर्म र यशका प्रतीक हुन् ।।१८।।

आतपत्रं तु वैकुण्ठं द्विजा धामाकुतोभयम् । 
त्रिवृद्‌वेदः सुपर्णाख्यो यज्ञं वहति पूरुषम् ।।१९।। 
नेपाली भावानुवादस् उहाँको ुछाताु वैकुण्ठ धाम हो र ुगरुडु ९सुपर्ण० तीनवटा वेद हुन्, जसले यज्ञपुरुष भगवान्‌लाई बोक्छन् ।।१९।।
अनपायिनी भगवती श्रीः साक्षादात्मनो हरेः । 
विष्वक्सेनस्तन्त्रमूर्तिः विदितः पार्षदाधिपः । 
नन्दादयोऽष्टौ द्वाःस्थाश्च तेऽणिमाद्या हरेर्गुणाः ।।२०।।
 नेपाली भावानुवादस् लक्ष्मीजी भगवान्‌की अभिन्न शक्ति हुनुहुन्छ। पार्षद्‌का मुख्य ुविष्वक्सेनु शास्त्रका मूर्ति हुन् र नन्द आदि आठ द्वारपालहरू भगवान्‌का अणिमा आदि आठ सिद्धिहरू हुन् ।।२०।।

वासुदेवः सङ्‌कर्षणः प्रद्युम्नः पुरुषः स्वयम् । 
अनिरुद्ध इति ब्रह्मन् मूर्तिव्यूहोऽभिधीयते ।।२१।। 
नेपाली भावानुवादस् वासुदेव, सङ्कर्षण, प्रद्युम्न र अनिरुद्ध—यी चारलाई ुचतुर्व्यूहु भनिन्छ ।।२१।।

स विश्वस्तैजसः प्राज्ञस्तुरीय इति वृत्तिभिः । 
अर्थेन्द्रियाशयज्ञानैर्भगवान् परिभाव्यते ।।२२।। 
नेपाली भावानुवादस् उहाँ नै विश्व, तैजस, प्राज्ञ र तुरीय—यी चार अवस्थाका रूपमा चिनिनुहुन्छ ।।२२।।

अङ्‌गोपाङ्‌गायुधाकल्पैर्भगवांस्तच्चतुष्टयम् । 
बिभर्ति स्म चतुर्मूर्तिः भगवान् हरिरीश्वरः ।।२३।। 
नेपाली भावानुवादस् भगवान् श्रीहरि नै आफ्ना अङ्ग, आयुध र आभूषणद्वारा यी चार मूर्तिहरू धारण गर्नुहुन्छ ।।२३।।

द्विजऋषभ स एष ब्रह्मयोनिः स्वयन्दृक् 
स्वमहिमपरिपूर्णो मायया च स्वयैतत् । 
सृजति हरति पातीत्याख्ययानावृताक्षो 
विवृत इव निरुक्तस्तत्परैरात्मलभ्यः ।।२४।। 
नेपाली भावानुवादस् हे ब्राह्मणश्रेष्ठ१ उहाँ स्वयं(प्रकाश र पूर्ण हुनुहुन्छ। उहाँले नै आफ्नो मायाले यो संसारको सृष्टि, पालन र संहार गर्नुहुन्छ ।।२४।।

श्रीकृष्ण कृष्णसख वृष्ण्यृषभावनिध्रु(
ग्राजन्यवंशदहनान् अपवर्गवीर्य । 
गोविन्द गोपवनिताव्रजभृत्यगीत(
तीर्थश्रवः श्रवणमङ्‌गल पाहि भृत्यान् ।।२५।। 
नेपाली भावानुवादस् हे श्रीकृष्ण१ हे अर्जुनका सखा१ हे पृथ्वीका भार मेटाउने र भक्तहरूलाई मोक्ष दिने प्रभु१ हे गोविन्द१ हामी सेवकहरूको रक्षा गर्नुहोस् ।।२५।।

य इदं कल्य उत्थाय महापुरुषलक्षणम् । 
तच्चित्तः प्रयतो जप्त्वा ब्रह्म वेद गुहाशयम् ।।२६।। 
नेपाली भावानुवादस् जसले बिहान उठेर एकाग्र मनले भगवान्‌को यो विराट स्वरूपको चिन्तन गर्दछ, उसले हृदयमा रहेका परमात्मालाई प्राप्त गर्दछ ।।२६।।

शौनक उवाच – 
शुको यदाह भगवान् विष्णुराताय शृण्वते । 
सौरो गणो मासि मासि नाना वसति सप्तकः ।।२७।। 
नेपाली भावानुवादस् शौनकजीले सोध्नुभयो– शुकदेवजीले परीक्षितलाई सुनाउनुभएको सूर्यका ती सात(सात वटा गणहरू को(को हुन्, जो प्रत्येक महिना बदलिन्छन्रु ।।२७।।

तेषां नामानि कर्माणि नियुक्तानामधीश्वरैः । 
ब्रूहि नः श्रद्दधानानां व्यूहं सूर्यात्मनो हरेः ।।२८।। 
नेपाली भावानुवादस् ती गणहरूको नाम र काम के होरु हामीलाई सूर्यको रूपमा रहेका भगवान् श्रीहरिको त्यो महिमा बताउनुहोस् ।।२८।।

सूत उवाच – 
अनाद्यविद्यया विष्णोरात्मनः सर्वदेहिनाम् । 
निर्मितो लोकतन्त्रोऽयं लोकेषु परिवर्तते ।।२९।। 
नेपाली भावानुवादस् सूतजीले भन्नुभयो– भगवान् विष्णुको मायाले नै यो संसारको व्यवस्था चल्छ र प्राणीहरू यसमा घुमिरहन्छन् ।।२९।।

एक एव हि लोकानां सूर्य आत्मादिकृद्धरिः । 
सर्ववेदक्रियामूलमृषिभिर्बहुधोदितः ।।३०।। 
नेपाली भावानुवादस् सबै लोकका आत्मा र वेदका मूल कारण सूर्य भगवान् साक्षात् श्रीहरि नै हुनुहुन्छ, जसलाई ऋषिहरूले विभिन्न नामले पुकारेका छन् ।।३०।।

कालो देशः क्रिया कर्ता करणं कार्यमागमः । 
द्रव्यं फलमिति ब्रह्मन् नवधोक्तोऽजया हरिः ।।३१।। 
नेपाली भावानुवादस् काल, स्थान, क्रिया, कर्ता, साधन, कार्य, शास्त्र, वस्तु र फल—यी नौ रूपमा भगवान् नै प्रकट हुनुहुन्छ ।।३१।।

मध्वादिषु द्वादशसु भगवान् कालरूपधृक् । 
लोकतन्त्राय चरति पृथग् द्वादशभिर्गणैः ।।३२।। 
नेपाली भावानुवादस् चैत आदि १२ महिनामा भगवान् कालको रूप लिएर १२ वटा बेग्लाबेग्लै गणहरूसँगै संसारको रक्षाका लागि भ्रमण गर्नुहुन्छ ।।३२।।

ता कृतस्थली हेतिः वासुकी रथकृन्मुने । 
पुलस्त्यस्तुम्बुरुरिति मधुमासं नयन्त्यमी ।।३३।। 
नेपाली भावानुवादः हे मुने१ चैत महिनामा धाता ९सूर्य०, कृतस्थली ९अप्सरा०, हेति ९राक्षस०, वासुकी ९सर्प०, रथकृत् ९यक्ष०, पुलस्त्य ९ऋषि० र तुम्बुरु ९गन्धर्व०—यी सात शक्तिहरूले संसारको सञ्चालन गर्दछन् ।।३३।।

अर्यमा पुलहोऽथौजाः प्रहेतिः पुञ्जिकस्थली । 
नारदः कच्छनीरश्च नयन्त्येते स्म माधवम् ।।३४।। 
नेपाली भावानुवादः वैशाख महिनामा अर्यमा ९सूर्य०, पुलह ९ऋषि०, ओज ९यक्ष०, प्रहेति ९राक्षस०, पुञ्जिकस्थली ९अप्सरा०, नारद ९गन्धर्व० र कच्छनीर ९सर्प०—यी सात शक्तिहरूले संसारको रक्षा गर्दछन् ।।३४।।

मित्रोऽत्रिः पौरुषेयोऽथ तक्षको मेनका हहाः । 
रथस्वन इति ह्येते शुक्रमासं नयन्त्यमी ।।३५।। 
नेपाली भावानुवादः जेठ महिनामा मित्र ९सूर्य०, अत्रि ९ऋषि०, पौरुषेय ९राक्षस०, तक्षक ९सर्प०, मेनका ९अप्सरा०, हाहा ९गन्धर्व० र रथस्वन ९यक्ष०—यी सात शक्तिहरूले सूर्यको रथलाई अगाडि बढाउँछन् ।।३५।।

वसिष्ठो वरुणो रम्भा सहजन्यस्तथा हुहूः । 
शुक्रश्चित्रस्वनश्चैव शुचिमासं नयन्त्यमी ।।३६।। 
नेपाली भावानुवादः असार महिनामा वसिष्ठ ९ऋषि०, वरुण ९सूर्य०, रम्भा ९अप्सरा०, सहजन्य ९राक्षस०, हुहू ९गन्धर्व०, शुक्र ९सर्प० र चित्रस्वन ९यक्ष०—यी सात शक्तिहरूले संसारको शासन गर्दछन् ।।३६।।

इन्द्रो विश्वावसुः श्रोता एलापत्रस्तथाङ्‌गिराः । 
प्रम्लोचा राक्षसो वर्यो नभोमासं नयन्त्यमी ।।३७।। 
नेपाली भावानुवादः साउन महिनामा इन्द्र ९सूर्य०, विश्वावसु ९गन्धर्व०, श्रोता ९यक्ष०, एलापत्र ९सर्प०, अङ्गिरा ९ऋषि०, प्रम्लोचा ९अप्सरा० र वर्य ९राक्षस०—यी सात शक्तिहरूले सूर्यको रथमा निवास गर्दछन् ।।३७।।

विवस्वानुग्रसेनश्च व्याघ्र आसारणो भृगुः । 
अनुम्लोचा शङ्‌खपालो नभस्याख्यं नयन्त्यमी ।।३८।। नेपाली भावानुवादः भदौ महिनामा विवस्वान ९सूर्य०, उग्रसेन ९गन्धर्व०, व्याघ्र ९राक्षस०, आसारण ९यक्ष०, भृगु ९ऋषि०, अनुम्लोचा ९अप्सरा० र शङ्खपाल ९सर्प०—यी सात शक्तिहरूले संसारलाई प्रकाशित गर्दछन् ।।३८।।

पूषा धनञ्जयो वातः सुषेणः सुरुचिस्तथा । 
घृताची गौतमश्चेति तपोमासं नयन्त्यमी ।।३९।। 
नेपाली भावानुवादः असोज महिनामा पूषा ९सूर्य०, धनञ्जय ९सर्प०, वात ९राक्षस०, सुषेण ९गन्धर्व०, सुरुचि ९यक्ष०, घृताची ९अप्सरा० र गौतम ९ऋषि०—यी सात शक्तिहरूले सूर्यको मण्डलमा रहन्छन् ।।३९।।

ऋतुर्वर्चा भरद्वाजः पर्जन्यः सेनजित्तथा । विश्व ऐरावतश्चैव तपस्याख्यं नयन्त्यमी ।।४०।। नेपाली भावानुवादः कात्तिक महिनामा ऋतु ९यक्ष०, वर्चा ९राक्षस०, भरद्वाज ९ऋषि०, पर्जन्य ९सूर्य०, सेनजित् ९अप्सरा०, विश्व ९गन्धर्व० र ऐरावत ९सर्प०—यी सात शक्तिहरूले सूर्यको किरणको सञ्चालन गर्दछन् ।।४०।।

अथांशुः कश्यपस्तार्क्ष्य ऋतसेनस्तथोर्वशी । विद्युच्छत्रुर्महाशङ्‌खः सहोमासं नयन्त्यमी ।।४१।। नेपाली भावानुवादः मंसिर महिनामा अंशु ९सूर्य०, कश्यप ९ऋषि०, तार्क्ष्य ९यक्ष०, ऋतसेन ९गन्धर्व०, उर्वशी ९अप्सरा०, विद्युच्छत्रु ९राक्षस० र महाशङ्ख ९सर्प०—यी सात शक्तिहरूले संसारको रक्षा गर्दछन् ।।४१।।
भगः स्फूर्जोऽरिष्टनेमिरूर्ण आयुश्च पञ्चमः । 
कर्कोटकः पूर्वचित्तिः पुष्यमासं नयन्त्यमी ।।४२।। 
नेपाली भावानुवादः पुष महिनामा भग ९सूर्य०, स्फूर्ज ९राक्षस०, अरिष्टनेमि ९गन्धर्व०, ऊर्ण ९यक्ष०, आयु ९ऋषि०, कर्कोटक ९सर्प० र पूर्वचित्ति ९अप्सरा०—यी सात शक्तिहरूले सूर्यदेवलाई अगाडि बढाउँछन् ।।४२।।

त्वष्टा ऋचीकतनयः कम्बलश्च तिलोत्तमा । 
ब्रह्मापेतोऽथ सतजिद् धृतराष्ट्र इषम्भराः ।।४३।। 
नेपाली भावानुवादः माघ महिनामा त्वष्टा ९सूर्य०, ऋचीकतनय जमदग्नि ९ऋषि०, कम्बल ९सर्प०, तिलोत्तमा ९अप्सरा०, ब्रह्मापेत ९राक्षस०, शतजित् ९यक्ष० र धृतराष्ट्र ९गन्धर्व०—यी सात शक्तिहरूले ुइषम्भराु ९सूर्यको किरण० को सञ्चालन गर्दछन् ।।४३।।

विष्णुरश्वतरो रम्भा सूर्यवर्चाश्च सत्यजित् । 
विश्वामित्रो मखापेत ऊर्जमासं नयन्त्यमी ।।४४।। नेपाली भावानुवादः फागुन महिनामा विष्णु ९सूर्य०, अश्वतर ९सर्प०, रम्भा ९अप्सरा०, सूर्यवर्चा ९गन्धर्व०, सत्यजित् ९यक्ष०, विश्वामित्र ९ऋषि० र मखापेत ९राक्षस०—यी सात शक्तिहरूले संसारको कल्याण गर्दछन् ।।४४।।

एता भगवतो विष्णोरादित्यस्य विभूतयः । 
स्मरतां सन्ध्ययोर्नॄणां हरन्त्यंहो दिने दिने ।।४५।। 
नेपाली भावानुवादस् सूर्यका रूपमा रहेका विष्णुका यी विभूतिहरूलाई बिहान(बेलुका सम्झनाले मानिसका दिनभरिका पापहरू नष्ट हुन्छन् ।।४५।।

द्वादशस्वपि मासेषु देवोऽसौ षड्भिरस्य वै । 
चरन् समन्तात्तनुते परत्रेह च सन्मतिम् ।।४६।। 
नेपाली भावानुवादस् बाह्रै महिनामा भगवान् आफ्ना गणहरूसँगै घुमेर मानिसहरूलाई यस लोक र परलोकमा पनि सद्बुद्धि प्रदान गर्नुहुन्छ ।।४६।।

सामर्ग्यजुर्भिस्तल्लिङ्‌गैर्ऋषयः संस्तुवन्त्यमुम् । 
गन्धर्वास्तं प्रगायन्ति नृत्यन्त्यप्सरसोऽग्रतः ।।४७।। 
नेपाली भावानुवादस् ऋषिहरू वेदका मन्त्रले उहाँको स्तुति गर्छन्, गन्धर्वहरू गाउँछन् र अप्सराहरू उहाँको अगाडि नाच्छन् ।।४७।।

उन्नह्यन्ति रथं नागा ग्रामण्यो रथयोजकाः । 
चोदयन्ति रथं पृष्ठे नैर्ऋता बलशालिनः ।।४८।। 
नेपाली भावानुवादस् नागहरूले रथलाई बाँध्छन्, यक्षहरूले रथ सजाउँछन् र राक्षसहरूले पछाडिबाट रथलाई ठेल्छन् ।।४८।।

वालखिल्याः सहस्राणि षष्टिर्ब्रह्मर्षयोऽमलाः । 
पुरतोऽभिमुखं यान्ति स्तुवन्ति स्तुतिभिर्विभुम् ।।४९।। 
नेपाली भावानुवादस् साठि हजार बालखिल्या ऋषिहरू सूर्यको अगाडि हिँडेर उहाँको स्तुति गर्दछन् ।।४९।।

एवं ह्यनादिनिधनो भगवान् हरिरीश्वरः । 
कल्पे कल्पे स्वमात्मानं व्यूह्य लोकानवत्यजः ।।५०।। 
नेपाली भावानुवादस् यसरी जन्म र विनाशरहित भगवान् श्रीहरि प्रत्येक कल्पमा विभिन्न रूप धारण गरेर लोकको रक्षा गर्नुहुन्छ ।।५०।।

इति श्रीमद्भाकगवते महापुराणे पारमहंस्यां
संहितायां द्वादशस्कन्धे आदित्यव्यूहविवरणं नाम एकादशोऽध्यायः ॥ ११ ॥


ॐ अध्यात्म ज्ञान भण्डार ॐ

No comments:

Post a Comment