/#blog-pager, .newer-posts, .older-posts, .post-footer-line-1, .post-footer-line-2, .post-footer-line-3 { display: none !important; } .PageList, .Tabs, .tabs-inner, [id^='PageList'] { display: none !important; height: 0 !important; margin: 0 !important; padding: 0 !important; } .main-column-left { position: -webkit-sticky !important; position: sticky !important; top: 10px !important; height: fit-content !important; align-self: flex-start !important; } .content-fauxcolumns, .content-inner, .column-left-outer { overflow: visible !important; } /* पोस्टलाई टपमा टाँस्ने गरी मिलाइएको कोड */ .main-inner { padding-top: 0px !important; margin-top: 0px !important; } .main-inner .column-center-inner { padding-top: 0px !important; } /* शीर्षकलाई सिधै माथि धकेल्ने */ .post-outer { margin-top: -60px !important; } /* हेडरको तलको ग्याप मार्ने */ #header-inner { margin-bottom: -30px !important; } /* पोस्टको भित्री खाली ठाउँ हटाउने */ .post-body { padding-top: 0px !important; } --> }

॥ भागवत दर्शन ॥

इदं भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसम्मितम् । भक्तिज्ञानविरागाणां स्थापनाय प्रकाशितम् ।।
श्री कृष्ण गोविन्द हरे मुरारी हे नाथ नारायण वासुदेव । श्री कृष्ण गोविन्द हरे मुरारी हे नाथ नारायण वासुदेव । श्री कृष्ण गोविन्द हरे मुरारी हे नाथ नारायण वासुदेव।।

एकादशः स्कंधः – अष्टादशोऽध्यायः


श्रीमद्‌भागवत महापुराण

एकादशः स्कंधः – अष्टादशोऽध्यायः



श्रीभगवानुवाच
वनं विविक्षुः पुत्रेषु भार्यां न्यस्य सहैव वा । 
वत एव वसेच्छान्तस्तृतीयं भागमायुषः ।। १ ।।
भगवान्ले भन्नुभयो– यदि कसैको गृहस्थाश्रमबाट वानप्रस्थामा जाने चाहना हुन्छ भने उसले आफ्ना परिवार पत्नी, छोरालाई सबै जिम्मा सुम्पेर अथवा आफ्नै साथमा लगेर शान्तचित्तले आयुको तेस्रो भाग वनमै बसेर बिताओस् ।।१।

कन्दमूलफलैर्वन्यैर्मेध्यैर्वृत्तिं प्रकल्पयेत् ।
वसीत वल्कलं वासस्तृणपर्णाजिनानि च ।। २ ।।
वनमा रहँदा त्यहाँ भएका शुद्ध कन्दमूल र फलहरू खाएर जीवन बिताओस्, वस्त्रको ठाँउमा रुखका बोक्राको कपडा लगाओस् र र घाँस पात र मृगको छालाबाटै काम चलाओस् ।। २ ।।

केशरोमनखश्मश्रुमलानि बिभृयाद् दतः ।
न धावेदप्सु मज्जेत त्रिकालं स्थण्डिलेशयः ।। ३ ।।
कपाल, रौं, नङ, दाह्री, जुँगा राखोस् अर्थात् नकाटोस्, दन्तधावन पनि नगरोस् । तीनै समय बिहान, बेलुका र मध्याह्नमा जलमा डुबेर स्नान गरोर पृथिवी मै बसोस् ।।३।।

ग्रीष्मे तप्येत पञ्चाग्नीन् वर्षास्वासारषाड् जले । 
आकण्ठमग्नः शिशिरे एवंवृत्तस्तपश्चरेत् ।। ४ ।।
ग्रीष्म ऋतुमा पञ्चाग्निको माझमा बसी तपस्या गरोस् यसैगरी वर्षा ऋतुमा खुला ठाउँमा पानीको धारा सहेर बसोस्, जाडोको मौसममा घाँटीसम्म पानीमा डुबेर यस्ता प्रकारले तपस्या गरेर जीवन बिताओस् ।।४।।

अग्निपक्वं समश्नीयात् कालपक्वमथापि वा
उलूखलाश्मकुट्टो वा दन्तोलूखल एव वा ।। ५ ।।
वानप्रास्थले आगोमा पाकेको अथवा समय पुगेर आफैं पाकेको कन्दमुलहरु खाओस् । यसैगरी ओखलमा कुटेको र आफ्नो दाँतले चपाएर 
खानुपर्दछ ।।५।।

स्वयं संचिनुयात् सर्वमात्मनो वृत्तिकारणम् ।
देशकालबलाभिज्ञो नाददीतान्यदाऽऽहृतम् ।। ६ ।।
देश, काल र शारीरिक बललाई जान्ने योगीले पेट पाल्नको लागि आवस्यक सामान आफ्नो लागि आफैंले खोजेर बटुलोस्, अर्काले दिएको सामाग्री नलेओस् ।।६।।

वन्यैश्चरुपुरोडाशैर्निर्वपेत् कालचोदितान् । 
न तु श्रौतेन पशुना मां यजेत वनाश्रमी ।। ७ ।।
वानप्रस्थीले वनमा उत्पन्न भएका चरुपुरोडाशआदि अन्नले समय समयमा गर्नुपर्ने यज्ञ अनुष्ठान गरोस्, तर श्रुतिले बताएको भए पनि पशुयागले मेरो पूजा नगरोस् ।।७।।

अग्निहोत्रं च दर्शश्च पूर्णमासश्च पूर्ववत् ।
चातुर्मास्यानि च मुनेराम्नातानि च नैगमैः ।। ८ ।।
वेद जान्नेहरूले वानप्रस्थीका लागि अग्निहोत्र, दर्श, पूर्णमास र चातुर्मास्यादिहरू गृहस्थले जस्तै गरि गर्नु भनि बताएका छन् ।।८।।

एवं चीर्णेन तपसा मुनिर्धमनिसन्ततः ।
मां तपोमयमाराध्य ऋषिलोकादुपैति माम् ।। ९ ।।
यसरी धेरै कालसम्म घोर तपस्या गर्ने मुनिहरुको शरीरको मासु सुकेर नशा मात्र देखिने हुन्छ । यसरी तपस्या गर्दा तपस्याको प्रभावले पहिला ऋषिलोक अर्थात् महर्लोक हुँदै मलाई प्राप्त गर्दछ र त्यहाँबाट मेरो लोकमा आइपुग्दछ ।।९।।

यस्त्वेतत् कृच्छ्रतश्चीर्णं तपो निःश्रेयसं महत् ।
कामायाल्पीयसे युञ्ज्याद् बालिशः कोऽपरस्ततः ।। १० ।।
जसले मोक्षफल भएको ठूलो कष्टपूर्वक धेरै कालसम्म गरेको तपस्याका कारण प्राप्त हुने मोक्षफल छाडेर साना तिना फलको आदिमा प्रयोग गर्छ भने त्यो भन्दा अर्को मूर्ख को होला ?।।१०।।

यदासौ नियमेऽकल्पो जरया जातवेपथुः ।
आत्मन्यग्नीन् समारोप्य मच्चित्तोऽग्निं समाविशेत् ।। ११ ।। 
जब वानप्रस्थ वृध्दावस्थाका कारण सिथिल भएर काँप्न थाल्दछ , नियममा बस्न सक्तैन, त्यो बेलामा अग्निलाई आफ्नो हृदयमा धारण गरेर ममा चित्त लगाउँदै अग्निमा प्रवेश गरोस् ।।११।।

यदा कर्मविपाकेषु लोकेषु निरयात्मसु ।
विरागो जायते सम्यङ् न्यस्ताग्निः प्रव्रजेत् ततः ।। १२ ।।
विरक्तले जब आफ्नो कर्मले गर्दा नरकतुल्य भएको स्वर्गादि लोकलाई नरक बराबर सम्झेर वैराग्य आउँदछ तव त्यो अग्निलाई पनि आफ्नो हृदायमा धारण गरेरे सन्यास ग्रहण गरोस् ।।१२।।

इष्ट्वा यथोपदेशं मां दत्वा सर्वस्वमृत्विजे ।
अग्नीन् स्वप्राण आवेश्य निरपेक्षः परिव्रजेत् ।। १३ ।।
यस्तो विरक्त वानप्रस्थले वेदले बताएको विधि अनुसार मेरो पूजा गरेर आफ्ना सबै बाँकी सामाग्रीहरु पुरोहितलाई दान दिएर कुनै आशा नराखी आफुलाई अग्निमा लीन गराएर सन्यास लिएर स्वच्छन्दले डुलोस् ।।१३।।

विप्रस्य वै संन्यसतो देवा दारादिरूपिणः ।
विघ्नान् कुर्वन्त्ययं ह्यस्मानाक्रम्य समियात् परम् ।। १४ ।।
निश्चय नै जब योगी सन्यास आश्रममा जान इच्छा गर्दछ तब स्त्रीको पुत्र आदि रूप धारण गरेका देवताहरूले आक्रमण गरी विघ्न गर्दछन् । यसले परमपद प्राप्त गर्ने भयो भनेर रिस गर्दछन् ।।१४।।

बिभृयाच्चेन्मुनिर्वासः कौपीनाच्छादनं परम् ।
त्यक्तं न दण्डपात्राभ्यामन्यत् किञ्चिदनापदि ।। १५ ।।
यदि सन्यासीलाई कौपिन बाहेक अरु कपडा लगाउने इच्छा भयोभने कौपीन ढाक्ने अर्को कपडा लगाओस् । आपत्कालमा बाहेक अरु समयमा दण्ड र भिक्षापात्र पनि ग्रहण नगरोस् ।।१५।।

दृष्टिपूतं न्यसेत् पादं वस्त्रपूतं पिवेज्जलम् ।
सत्यप्तां वदेद वाचं मनः पूतं समाचरेत् ।। १६ ।।
आँखाले राम्ररी हेरेर पवित्र भूमिमा पाइला चालोस्, कपडाले छानेर पानी पिओस, साँचो बोलि बोलोस्, मनले ठीक विचार गरी काम गरोस् ।।१६।।

मौनानीहानिलायामा दण्डा वाग्देहचेतसाम् ।
न ह्येते यस्य सन्त्यङ्ग वेणुभिर्न भवेद् यतिः ।। १७ ।।
हे उद्धव ! जुन सन्यासीको वाणीको मौनरूप दण्ड, शरीरको कर्मत्याग दण्ड र मनको प्राणायामरूप दण्ड यी तीन दण्ड रहँदैनन् तर केवल बाँसको दण्ड लिएको भरमा मात्र सन्यास धर्ममा गएको मानिदैन ।।१७।।

भिक्षां चतुर्षु वर्णेषु विगह्र्यान् वर्जयंश्चरेत् ।
सप्तागारानसंक्लृप्तांस्तुष्येल्लब्धेन तावता ।। १८ ।।
सन्यासील्े पतितलाई छाडेर चारै वर्णको घरमा जुन पहिल्यै  निश्चित नगरिएका सात घरसम्मा मात्र भक्षा मागोस्, सात घरमा लिंदा जति पाइन्छ, त्यति पाएकोबाट सन्तुष्ट रहोस् ।।१८।।

बहिर्जलाशयं गत्वा तत्रोपस्पृश्य वाग्यतः ।
विभज्य पावितं शेषं भुञ्जीताशेषमाहृतम् ।। १९ ।।
गाउँदेखि बाहिर जलाशयमा गएर त्यहाँ आचमनादि गरेर शुद्ध ठाउँमा बसी केही अन्न सबैलाई अर्पण गरी बाँकी अन्न खानुपर्दछ ।।१९।।

एकश्चरेन्महीमेतां निःसङ्गः संयतेन्द्रियः ।
आत्मक्रीड आत्मरत आत्मवान् समदर्शनः ।। २० ।।

असंग भएर, इन्द्रिय वशमा गरी, आफैंमा रमाई समदशी भएर यो पृथ्वीतलमा एक्लै डुलोस् ।।२०।।

विविक्तक्षेमशरणो मद्भावविमलाशयः ।
आत्मानं चिन्तयेदेकमभेदेन मया मुनिः ।। २१ ।।
एकान्त स्थानमा बस्ने, ममा चित्त लगाउँनाले चित्त निर्मल भएको मुनिले कसैमाथि भेदभाव नगरिकन मसँग यौटै भएको भावना गरोस् ।।२१।।

अन्वीक्षेताऽत्मनो बन्धं मोक्षं च ज्ञाननिष्ठया ।
बन्ध इन्द्रियविक्षेपो मोक्ष एषां च संयमः ।। २२ ।।
ज्ञान–निष्ठाद्वारा आफू के गर्दा बन्धनमा परिन्छ र के गर्दा मोक्ष भइन्छ भन्ने विचार गरि अनुसन्धान गरोस् । चञ्चल इन्द्रियलाई आशक्तिको बन्धन हो भन्ने र यो विषयमा फसेको इन्द्रियलाई नियन्त्रण गर्नु । किनकि इन्द्रियलाई नियन्त्रण गर्नु नै मोक्षको द्वार खुला हुनु हो ।।२२।। 

तस्मान्नियम्य षड्वर्गं मद्भावेन चरेन्मुनिः ।
विरक्तः क्षुल्लकामेभ्यो लब्ध्वाऽऽत्मनि सुखं महत् ।। २३ ।। 
त्यसैले मन सहित पाँच ज्ञानेन्द्रियलाई वशमा राखी मुनिले तुच्छ कामनाबाट विरक्त भै अन्तःकरणमा परम आनन्दको अनुभव गरी मलाई सम्झना गर्दै घुमोस् ।।२३।।

पुरग्रामव्रजान् सार्थान् भिक्षार्थं प्रविशश्चरेत्
पुण्यदेशसरिच्छैलवनाश्रमवतीं महीम् ।। २४ ।।
सन्यासीले भिक्षाको लागि नगर, गाउँ, गोठ र यात्रीहरूसँग संगै भएर भिक्षा लेओस् र  पवित्र स्थान नदी, पर्वत, वन, आश्रमले सहित भएकी पृथ्वीमा घुमोस् ।।२४।।

वानप्रस्थाश्रमपदेष्वभीक्ष्णं भैक्ष्यमाचरेत् ।
संसिध्यत्या श्वसंमोहः शुद्धसत्वः शिलान्धसा ।। २५ ।।
सन्यासीले भिक्षा लिंदा वानप्रस्थीको आश्रमबाटै लिनुपर्दछ, किनभने शिलोञ्छ वृत्तिबाट प्राप्त अन्नले चित्त शुद्ध हुन्छ र चाँडै नै
मोहनाश भई आत्मसिद्धि प्राप्ति हुन्छ ।।२५।।

नैतद् वस्तुतया पश्येद् दृश्यमानं विनश्यति । 
असक्तचित्तो विरमेदिहामुत्र चिकीर्षितात् ।। २६ ।। 
सन्यासीले यो देखिएका सांसारिक जगतलाई सत्य नठानोस किनकि यिनीहरु सबै एकदिन नाश भएर जाने हुन् । त्यसैले उनले यस जगतमा कहिले पनि मन नलाएर  यसकारण यस लोक र परलोकमा पाउँने सुखमा समेत इच्छा नराखेर विरक्त हुनुपर्दछ ।।२६।।

यदेतदात्मनि जगन्मनोवाक्प्राणसंहतम् ।
सर्वं मायेति तर्केण स्वस्थस्त्यक्त्वा न तत् स्मरेत् ।। २७ ।। 
सन्यासीले आत्मामा भ्रमका कारण देखिने मन, वचन, प्राण र अहङ्कारको स्थान भएको यो शरीर र विषयमा जडकिएको जगत् यी सबै माया मात्र हुन् भन्ने तर्कद्वारा निश्चय गरी तिनलाई त्यागेर आत्मनिष्ठ भई फेरी यस जगतको सम्झना गरोस् ।।२७।।

ज्ञाननिष्ठो विरक्तो वा मद्भक्तो वाऽनपेक्षकः । 
सलिङ्गानाश्रमांस्त्यक्त्वा चरेदविधिगोचरः ।। २८ ।।
ज्ञानले सम्पन्न भएको विरक्त भएर मोक्षको पनि अपेक्षा नगर्ने मेरा भक्तले आश्रम अनुसारको चिह्न अर्थात् कर्तव्य कर्मलाई छाडेर विधि निषेध लाई छाडेर स्वच्छन्द भएर डुलोस् ।।२८।।

बुधो बालकवत् क्रीडेत् कुशलो जडवच्चरेत् । 
वदेदुन्मत्तवद् विद्वान् गोचर्यां नैगमश्चरेत् ।। २९ ।।
यस्ता योगी विद्वान् भएर पनि बालकजस्तो मान, अपमानको ख्याल नगरी खेलोस्, केही नजान्ने लाटो (जड) जस्तो भएर, विद्वान भएर पनि पागल जस्तो भएर सबैलाई समान देख्ने होस्, वेद, शास्त्रहरु जान्ने भएर पनि पशुले झैं व्यवहार गरोस् ।।२९।।

छेदबावरतो न स्यान्न पाखण्डी न हैतुकः ।
शुष्कवादविवादे न कञ्चित् पक्षं समाश्रयेत् ।। ३० ।।
वेदको कर्मकाण्डको सम्बन्धमा व्याख्या गर्न तिर नलाग्नु ।  अनेक तर्क वितर्क गर्न तिर पनि नलाग्नु यस्तो बाट झन बच्नु पर्दछ । उद्देश्यविनाको वादविवादमा कसैको पनि पक्ष लिएर नबोल्नु । योगीले यस्ता कुराहरुको पालनामा सधैं ध्यान दिनुपर्दछ ।।३०।।

नोद्विजेत जनाद् धीरो जनं चोद्वेजयेन्न तु । 
अतिवादांस्तितिक्षेत नावमन्येत कञ्चन ।
देहमुद्दिश्य पशुवद् वैरं कुर्यान्न केनचित् ।। ३१ ।।
धैर्यवान सज्जन पुरुषले कसैबाट पनि डराउने भयभीत नहुनु र भयभीत गराउने काम नगरोस् ।  अरुले बोलेका दुर्वाच्य र निन्दालाई सहेर कसैसित वैरभाव नराखोस् ।।३१।
एक एव परो ह्यात्मा भूतेष्वात्मन्यवस्थितः ।
यथेन्दुरुदपात्रेषु भूतान्येकात्मकानि च ।। ३२ ।।

जसरी एउटै पानीको भाँडामा भाँडाको पानीले गर्दा धेरै चन्द्रमा देखिन्छन् त्यसरी नै परमात्मा सबै प्राणीहरुको एउटै आत्मा रहनु भएको छ । पाञ्चभौतिक दृष्टिले सबैको शरीर एकै भएकोले सबैमा एउटै आत्मा अवस्थित हुन्छ ।।३२।। 

अलब्ध्वा न विषीदेत काले कालेऽशनं क्वचित् ।
लब्ध्वा न हृष्येद् धृतिमानुभयं दैवतन्त्रितम् ।। ३३ ।।
सन्यासीले कहिलेकाहीं भिक्षा नमिले पनि दुःख मान्नु हुँदैन, र समय अनुसार भिक्षा प्रशस्त प्राप्त गर्दा हर्ष पनि मान्नु हुँदैन, किनभने सुख र दुःख दुवै नै दैवको अधीनबाट भोग गर्नु पर्दछ ।।३३।।

आहारार्थं समीहेत युक्तं तत् प्राणधारणम् ।
तत्वं विमृश्यते तेन तद् विज्ञाय विमुच्यते ।। ३४ ।।
भोजाको लागि भिक्षा माग्ने काम गर्नु, यसकामलाई राम्रै मानिन्छ । तर त्यो भिक्षा प्राणधारण गर्नको लागि आवश्यक हुन्छ, तर कुनबेला कति भोजन पाइने हो, त्यो भने दैवको अधिनामा हुन्छ ।।३४।।

यदृच्छ्योपपन्नान्न मद्याच्छ्रेष्ठमुतापरम् ।
तथा वासस्तथा शय्यां प्राप्तं प्राप्तं भजेन्मुनिः ।। ३५ ।।
सन्यासीले मिठो या नमिठो जे–जस्तो प्राप्त हुन्छ र लगाउने वस्त्र पनि जे जस्तो प्राप्त हुन्छ त्यही नै प्रयोग गरोस् ।।३५।।

शौचमाचमनं स्नानं न तु चोदनया चरेत् । ।
अन्यांश्च नियमाञ्ज्ञानी यथाऽहं लीलयेश्वरः ।। ३६ ।।
ज्ञानीले शौच गर्दा, आचमन गर्दा, स्नान र अरु सबै नियमलाई शास्त्रीय विधिलाई आधार मानेर शौच, आचमन, स्नार अरु नियमको पालना गरोस् ।किनकि म पनि स्वतन्त्र डंगले सवै नियमहरुको पालना गर्दछु ।।३६।।

न हि तस्य विकल्पाख्या या च मद्वीक्षया हता ।
आदेहान्तात् क्वचित् ख्यातिस्ततः सम्पद्यते मया ।। ३७ ।। 
ज्ञानीका लागि भेदको प्रतीति हुदैन किनकि त्यो सबै पहिला नै म सर्वात्माको साक्षात्कार हुँदा नै नष्ट भैसकेको हुन्छ ।  तर कहिलेकहीं यो देह रहँदा सम्म भेद देखा पर्दछ तर पनि त्यो शरीर नाश भएपछि ज्ञानी पुरुष म मैं प्राप्त हुन्छ ।। ३७ ।।

दुःखोदर्केषु कामेषु जातनिर्वेद आत्मवान् । 
अजिज्ञासितमद्धर्मो गुरुं मुनिमुपाव्रजेत् ।। ३८ ।।
दुःख रुप फल दिने विषयमा वैराग्य या विरक्त भएको पुरुषाले मेरो यो भागवत धर्म को साधना जान्दैन त्यसैले उसले गुरुको शरणमा पर्नु पर्दछ ।।३८।।

तावत् परिचरेद् भक्तः श्रद्धावाननसूयकः ।
यावद् ब्रह्म विजानीयान्मामेव गुरुमादृतः ।। ३९ ।। 
गुरुमा भक्ति राखे श्रद्धालु मेरो भक्तले जबसम्म उसलाई ब्रह्मज्ञान प्राप्त हुदैन तबसम्म गुरुलाई मेरै स्वरुप मानेर मेरो सेवा गरोस् ।।३९।। 

यस्त्वसंयतषड्वर्गः प्रचण्डेन्द्रियसारथिः । 
ज्ञानवैराग्यरहित स्त्रिदण्डमुपजीवति ।। ४० ।।
सुरानात्मानमात्मस्थं निन्ह्नुते मां च धर्महा । 
अविपक्वकषायोऽस्मादमुष्माच्च विहीयते ।।। ४१ ।।
जसले आफ्नो इन्द्रियलाइ वशमा नराखि , इन्द्रियको सारथिरूप बुद्धिलाई विषयको आशक्तिलाई नहटाई केवल पेट पाल्नकै लागि त्रिदण्डी सन्यासी भई पेट पाल्दछ भने त्यो व्यक्तिले देवतालाई, आफूलाई र आफ्नो हृदयमा रहेको मलाई पनि धोका दिइरहेको हुन्छ त्यस्तो ब्यक्ति यसलोक र परलोकबाट समेत दुःख पाउने हुन्छ ।।४०–४१ ।।

भिक्षोर्धर्मः शमोऽहिंसा तप ईक्षा वनौकसः ।
गृहिणो भूतरक्षेज्या द्विजस्याचार्यसेवनम् ।। ४२ ।।
शान्त रहनु कसैको हिंसा नगर्नु सन्यासीको मुख्य धर्म हौ । तपस्या गर्नु भगवान्मा दर्शन गर्नु वानप्रस्थको धर्म हो । प्राणीमात्रको रक्षा गर्नु र यज्ञ गर्नु गृहस्थको धर्म हो । गुरुको सेवा गर्नु ब्रह्मचारीको धर्म हो ।। ४२ ।।

ब्रह्मचर्यं तपः शौचं सन्तोषो भूतसौहृदम्
गृहस्थस्याप्यृतौ गन्तुः सर्वेषां मदुपासनम् ।। ४३ ।।
गृहस्थले पनि ऋतुकालमा मात्र अफ्नी स्त्रीगमन गर्न, ब्रह्मचर्य, पवित्रता, सन्तोष, प्राणीमा दया देखाउँनु पर्र्छ त्यो गृहस्थको धर्म हो भने मेरो उपासना गर्नु सबैको धर्म हो ।।४३।।

इति मां यः स्वधर्मेण भजन् नित्यमनन्यभाक् ।
सर्वभूतेषु मद्भावो मद्भक्तिं विन्दते दृढाम् ।। ४४ ।। 
जसले यसरी आफ्नो वर्णाश्रम धर्ममा रहेर अनन्य भावले मेरो सेवा गर्दछ र सबै प्राणिमा मलाई देख्दछ भने उसलाई मेरा दृढ भक्ति प्राप्त हुन्छ ।।४४।।

भक्त्योद्धवानपायिन्या सर्वलोकमहेश्वरम् ।
सर्वोत्पत्त्यप्ययं ब्रह्म कारणं मोपयाति सः ।। ४५ ।।
हे उद्धव ! यस्तो अनन्य भक्तिद्वारा त्यस्ता भक्तले सबै लोकका मालिक र सबै उत्पत्ति र प्रलयको कारण भएको म परब्रह्मलाई प्राप्त गर्दछ ।।४५।।

इति स्वधर्मनिर्णिक्तसत्वो निज्र्ञातमद्गतिः ।
ज्ञानविज्ञानसम्पन्नो नचिरात् समुपैति माम् ।। ४६ ।।
यस प्रकार स्वधर्मको अनुष्ठान्ले निर्मल चित्त भएको र मेरो तत्वलाई राम्ररी बुझेको साधकले वैकुण्ठको ऐश्वर्य जान्दछ र ज्ञान चाँडै नै मेरा नजिक आइपुग्दछ ।४६।।

वर्णाश्रमवतां धर्म एष आचारलक्षणः ।
स एव मद्भक्तियुतो निःश्रेयसकरः परः ।। ४७ ।।
वर्णाश्रम धर्ममा रहनेहरुको यो आचार रूप धर्म हो । भक्तिपूर्वक यस धर्मको पालना गर्ने साधककालागि मुक्तिको साधन पनि हो ।।४७।।

एतत्तेऽभिहितं साधो भवान् पृच्छति यच्च माम् ।
यथा स्वधर्मसंयुक्तो भक्तो मां समियात् परम् ।। ४८ ।।
हे साधु उद्धव ! तिमीले मलाई जुन कुरा सोधेका थियौ, त्यो धर्मको बारेका सबै कुरा मैले तिमीलाई बताएँ । यस धर्मको पालना गर्दा म परमेश्वरलाई सजिलै प्राप्त गर्दछ ।।४८।।

इति श्रीमद्भागवते महापुराणे पारमहंस्यां सहितायामेकादशस्कन्धे
अष्टादशोऽध्यायः ।।१८।।

ॐ अध्यात्म ज्ञान भण्डार ॐ

No comments:

Post a Comment

JavaScript // यस्तो खालको कोड खोज्नुहोस् var allLinks = document.getElementsByTagName("a"); ... display = "none"; ...